ถั่วกาฬสิน 2 คืออะไร? ประวัติถั่วพระราชทานและถั่วราชินี

คำตอบโดยย่อ

ถั่วลิสงพันธุ์ กวก. กาฬสินธุ์ 2 คือพันธุ์แนะนำของกรมวิชาการเกษตร รวบรวมครั้งแรกใน พ.ศ. 2516 ภายใต้ชื่อ Kalasin Accession #431 รับรองพันธุ์เมื่อ 9 มีนาคม 2544 และมีชื่อเรียกอื่นที่หน่วยงานบันทึกไว้ ได้แก่ ถั่วพระราชทาน ถั่วราชินี และถั่วจัมโบ้ลาย

ประวัติพันธุ์กาฬสินธุ์ 2 ตามลำดับเวลา

  1. พ.ศ. 2516: สถานีทดลองพืชไร่กาฬสินธุ์รวบรวมไว้ในชื่อ Kalasin Accession #431
  2. พ.ศ. 2522–2529: ดำเนินการคัดเลือกและเปรียบเทียบพันธุ์เบื้องต้น
  3. พ.ศ. 2530–2543: เปรียบเทียบมาตรฐาน ท้องถิ่น และทดสอบในไร่เกษตรกร รวมถึงประเมินการยอมรับ
  4. 9 มีนาคม 2544: รับรองเป็น “ถั่วลิสงพันธุ์ กวก. กาฬสินธุ์ 2” ประเภทพันธุ์แนะนำ
  5. พ.ศ. 2552: เอกสาร GI ระบุว่าศูนย์วิจัยและพัฒนาการเกษตรแม่ฮ่องสอนนำมาส่งเสริมที่อำเภอปางมะผ้า

ชื่อถั่วกาฬสิน 2 ถั่วพระราชทาน และถั่วราชินีเกี่ยวข้องกันอย่างไร

“ถั่วกาฬสิน2” เป็นคำค้นที่ย่อและสะกดไม่เต็ม ส่วนชื่อมาตรฐานคือ “ถั่วลิสงพันธุ์ กวก. กาฬสินธุ์ 2” เอกสารกรมวิชาการเกษตรระบุชัดว่าปัจจุบันมีชื่อเรียกอื่นว่า ถั่วพระราชทาน ถั่วราชินี และถั่วจัมโบ้ลาย ดังนั้นเว็บไซต์รวมคำทั้งหมดไว้ในหน้าเดียวเพื่อป้องกันความเข้าใจว่าเป็นคนละพันธุ์ และไม่สร้างหลายหน้าที่แข่งขันกันเอง

ชื่อเรียกเหล่านี้ไม่ควรถูกขยายความเชิงประวัติศาสตร์เกินเอกสารที่มี เช่น ไม่ควรแต่งเรื่องว่าพระราชทานในโอกาสใดหากไม่มีหลักฐานปฐมภูมิรองรับ สิ่งที่ยืนยันได้จากเอกสารคือกรมวิชาการเกษตรบันทึกว่าเป็นชื่อเรียกอื่นของพันธุ์เดียวกัน

ลักษณะประจำพันธุ์

ทรงต้น พุ่ม ลำต้นสีเขียว ดอกสีเหลือง ติดฝักเป็นกระจุกที่โคน
ฝัก ฝักยาว ร่องลึกชัด มี 2–4 เมล็ดต่อฝัก
เยื่อหุ้มเมล็ด สีชมพู มีลายขีดสีม่วง
อายุออกดอก ประมาณ 30–35 วัน
เก็บฝักสด ประมาณ 90–95 วัน
เก็บฝักแห้ง ประมาณ 100–115 วัน
พื้นที่แนะนำ พื้นที่ดินอุดมสมบูรณ์ปานกลางถึงสูง การกระจายฝนดี โดยเฉพาะเขตภาคเหนือ

ผลผลิตและข้อจำกัดจากเอกสารรับรอง

กรมวิชาการเกษตรรายงานผลผลิตฝักสดเฉลี่ย 579 กิโลกรัมต่อไร่ และผลผลิตฝักแห้ง 204 กิโลกรัมต่อไร่ภายใต้ข้อมูลการทดสอบพันธุ์ ตัวเลขนี้เป็นคุณลักษณะจากการประเมินพันธุ์ ไม่ใช่คำรับประกันว่าทุกแปลงจะได้ผลผลิตเท่ากัน เพราะดิน น้ำ ฝน โรคแมลง และการจัดการมีผลอย่างมาก ข้อควรระวังคือควรปลูกในดินที่มีความอุดมสมบูรณ์ปานกลางถึงสูงและมีการกระจายฝนดี

จากสายพันธุ์สู่สินค้า GI

พันธุ์พืชกับ GI เป็นคนละชั้นความหมาย กาฬสินธุ์ 2 บอกว่าเป็นพันธุ์อะไร ส่วน “ถั่วลายเสือแม่ฮ่องสอน” บอกถึงผลิตภัณฑ์ที่มีลักษณะ แหล่งผลิต กระบวนการ และระบบตรวจสอบตามทะเบียน การปลูกพันธุ์เดียวกันนอกขอบเขต GI จึงไม่ได้ทำให้ผลผลิตกลายเป็นถั่วลายเสือแม่ฮ่องสอน GI โดยอัตโนมัติ

คำถามที่พบบ่อย

ถั่วพระราชทานกับถั่วราชินีเป็นคนละพันธุ์หรือไม่?

ตามเอกสารกรมวิชาการเกษตร ทั้งสองเป็นชื่อเรียกอื่นของกาฬสินธุ์ 2

คำว่า “ถั่วกาฬสิน2” ใช้ในหัวข้อได้หรือไม่?

ใช้เป็นคำอธิบายคำค้นได้ แต่ชื่อหลักบนหน้าและเอกสารควรสะกดเต็มว่า “ถั่วลิสงพันธุ์ กวก. กาฬสินธุ์ 2”

ซื้อเมล็ดพร้อมกินไปปลูกได้หรือไม่?

ไม่ควร ถั่วผ่านความร้อนไม่เหมาะเพาะปลูก และเมล็ดดิบสำหรับบริโภคอาจไม่มีข้อมูลความงอกหรือสุขอนามัยเมล็ดพันธุ์

กลับไปคู่มือถั่วลายเสือ · อ่านเรื่องการปลูกและเมล็ดพันธุ์

แหล่งข้อมูลและวิธีเรียบเรียง

เรียบเรียงโดยบ้านถั่วป่าปุ๊จากเอกสารปฐมภูมิและข้อมูลกิจการ ตรวจทานคำเรียกทางราชการกับชื่อที่ใช้ในตลาด และระบุข้อจำกัดเมื่อยังไม่มีนิยามมาตรฐาน

  1. ข้อมูลพันธุ์ กวก. กาฬสินธุ์ 2 – กรมวิชาการเกษตร
  2. ประกาศขึ้นทะเบียนถั่วลายเสือแม่ฮ่องสอน – กรมทรัพย์สินทางปัญญา

ปรับปรุงเนื้อหา: 17 กรกฎาคม 2569

LINEช่องทางสั่งซื้อ